Een ongeluk kan grote gevolgen hebben. Soms houd je pijn, beperkingen of psychische klachten over aan een gebeurtenis waarvoor iemand anders verantwoordelijk is. In dat geval kun je mogelijk recht hebben op smartengeld. Dit is een vergoeding voor schade die niet direct in geld is uit te drukken. Lees wanneer je smartengeld kunt krijgen en hoe dit is geregeld.
Laatst bijgewerkt: augustus 2026 | Gecontroleerd door juristen van Stichting Achmea Rechtsbijstand
Smartengeld is een vergoeding voor immateriële schade, zoals pijn, verdriet en verlies van levensvreugde als gevolg van opgelopen letsel. Volgens artikel 6:106 van het Burgerlijk Wetboek (BW) kun je recht hebben op smartengeld als iemand anders aansprakelijk is voor jouw letsel. De hoogte hangt af van onder meer de ernst van het letsel, de duur van het herstel en de gevolgen voor jouw leven.
Smartengeld is een vergoeding voor immateriële schade. Immateriële schade is schade die niet direct financieel meetbaar is. Denk aan verlies van levensvreugde door de gevolgen die lichamelijke verwondingen of medisch vaststelde psychische problemen met zich meebrengen.
Smartengeld is wat anders dan een vergoeding voor medische kosten of verlies van verdienvermogen. Die schade valt onder materiële schade.
In Nederland is smartengeld geregeld in artikel 6:106 van het Burgerlijk Wetboek (BW). Volgens deze wettelijke regeling kun je recht hebben op smartengeld als je lichamelijk of geestelijk letsel hebt opgelopen.
Voorbeelden:
Volgens de rechtspraak moet er een duidelijk verband bestaan tussen de gebeurtenis en jouw klachten. Daarom zijn medische gegevens vaak belangrijk.
Lees hier meer over letselschade.
Veel mensen gebruiken beide termen door elkaar. Dat is niet helemaal juist.
Dit is de verzamelnaam voor alle schade die je lijdt. De vergoeding van alle schade.
Dit is een onderdeel van alle schade die je lijdt. De vergoeding van alleen de immateriële schade.
Er bestaat in Nederland geen vaste rekentabel voor smartengeld. Iedere situatie is anders, maar er zijn regels die bepalen waar een slachtoffer ongeveer recht op heeft.
De hoogte van het smartengeld is ook afhankelijk van eerdere uitspraken van rechters. In de Smartengeldgids van de ANWB staan uitspraken die belangrijk zijn voor beoordeling van het smartengeld.
Voor lichamelijke klachten die binnen 6 maanden volledig zijn genezen, heeft De Letselschade Raad een richtlijn geschreven. In deze richtlijn staan ook bedragen als voorbeeld genoemd.
Een recente ontwikkeling is de Rotterdamse Schaal. Dit is een hulpmiddel dat letsel indeelt in categorieën. Het doel is om meer gelijkheid te brengen in de beoordeling van smartengeld. De Rotterdamse Schaal is geen wettelijke regeling en is ook nog niet breed toegepast in de rechtspraak.
Belangrijk: rechters en verzekeraars kijken altijd naar de specifieke omstandigheden van jouw situatie.
Er bestaat geen standaardbedrag. Wel zijn er duidelijke verschillen tussen licht, middelzwaar en ernstig letsel. Het is belangrijk om te weten dat bedragen steeds veranderen door nieuwe rechtspraak.
Goede onderbouwing vergroot de kans op een juiste vergoeding. Bewaar daarom deze informatie:
Tip: ook een dagboek waarin je klachten noteert kan waardevol zijn.
In veel gevallen hoef je geen inkomstenbelasting te betalen over ontvangen smartengeld. De vergoeding is namelijk bedoeld als compensatie voor immateriële schade. Maar belastingregels kunnen veranderen.
Op toeslagen of uitkeringen (participatiewet) kan een smartengelduitkering effect hebben. Laat je daarom adviseren bij grote schadevergoedingen of complexe situaties.
Smartengeld is een lastig en ingewikkeld onderwerp. Heb je een rechtsbijstandverzekering bij 1 van de verzekeraars waarvoor wij werken en heb je hulp nodig? Meld je zaak dan snel en eenvoudig online.