Je kind is ziek. Je vader heeft plotseling hulp nodig. Of je partner heeft langdurige zorg nodig na een ernstige ziekte. In zulke situaties wil je er zijn voor de mensen om je heen. Maar wat betekent dat voor je werk? Als werknemer in Nederland heb je wettelijk recht op zorgverlof. Dat recht geldt ongeacht of je een cao hebt.
Er zijn 2 vormen van zorgverlof: kortdurend zorgverlof en langdurend zorgverlof. Het verschil zit in duur, in wie je kunt verzorgen en in of je loon wordt doorbetaald. In dit artikel lees je wat het inhoudt, wanneer je er recht op hebt en hoe je het aanvraagt.
Laatst bijgewerkt: mei 2026 | Gecontroleerd door juristen van Stichting Achmea Rechtsbijstand
Werknemers in Nederland kunnen op basis van de Wet Arbeid en Zorg (WAZO) kortdurend of langdurend zorgverlof opnemen. Kortdurend zorgverlof is bedoeld voor acute zorgsituaties en duurt maximaal 2 keer je wekelijkse werkuren per 12 maanden. Bij een 36-urige werkweek is dat 72 uur. Je krijgt dan minimaal 70% van je loon. Langdurend zorgverlof is voor langdurige zorgsituaties, duurt maximaal 6 keer je wekelijkse werkuren per 12 maanden en is meestal onbetaald. Sinds 2024 mag je langdurend zorgverlof ook per uur opnemen.
Zorgverlof is wettelijk verlof dat je als werknemer kunt opnemen om voor een zieke of hulpbehoevende naaste te zorgen. De regels staan in de Wet Arbeid en Zorg (WAZO). De WAZO is de Nederlandse wet die alle verlofrechten rondom arbeid en zorg regelt, zoals ook ouderschapsverlof en bevallingsverlof.
Er zijn twee soorten zorgverlof:
Concreet betekent dit: de WAZO geeft jou als werknemer een minimumrecht. Jouw cao of arbeidsovereenkomst kan gunstigere voorwaarden bevatten. Zorgverlof is één van de verlofvormen die werknemers in Nederland kunnen opnemen. Bekijk het overzicht van alle verlofsoorten voor een volledig beeld.
Je kunt zorgverlof opnemen voor de volgende personen:
Belangrijk om te weten: je hebt alleen recht op zorgverlof als jij degene bent die de noodzakelijke zorg op dat moment moet geven. Kan iemand anders de zorg op zich nemen? Dan vervalt het recht op zorgverlof.
Vraag je je af of jouw specifieke situatie in aanmerking komt? Zoals zorgverlof voor iemand die niet bij je woont of bij een ziekenhuisopname? Lees dan alles over zorgverlof in bijzondere situaties.
Kortdurend zorgverlof is bedoeld voor acute zorgsituaties van korte duur. Denk aan:
Per 12 maanden heb je recht op maximaal 2 keer het aantal uren dat je per week werkt. De 12-maandsperiode begint op de eerste dag dat je het verlof opneemt. Concreet betekent dit:
|
Werkweek |
Maximaal kortdurend zorgverlof per jaar |
|
24 uur |
48 uur (ongeveer 6 dagen) |
|
32 uur |
64 uur (ongeveer 8 dagen) |
|
36 uur |
72 uur (ongeveer 9 dagen) |
|
40 uur |
80 uur (ongeveer10 dagen) |
Je kunt deze uren aaneengesloten opnemen of verspreid over 12 maanden.
Ja. Tijdens kortdurend zorgverlof ontvang je minimaal 70% van je loon. In sommige cao's of arbeidsovereenkomsten is dit 100%. Controleer altijd je eigen cao of arbeidsovereenkomst voor de exacte afspraken. Tijdens kortdurend zorgverlof bouw je ook vakantiedagen en pensioen op, omdat je loon (grotendeels) wordt doorbetaald. Meer weten over de financiële gevolgen van zorgverlof? Bekijk de pagina zorgverlof en je inkomen.
Nee, in principe niet. Je werkgever mag kortdurend zorgverlof alleen weigeren als het bedrijf daardoor ernstig in de problemen komt. Dat is een hoge drempel. Je werkgever mag wel achteraf vragen om aannemelijk te maken dat het verlof noodzakelijk was. Denk aan een verklaring van een arts of een bewijs van een ziekenhuisafspraak. Wat je werkgever precies mag vragen en wat jouw plichten zijn, lees je op de pagina rechten en plichten bij zorgverlof.
Langdurend zorgverlof is bedoeld voor situaties waarbij iemand levensbedreigend ziek is of ernstig en langdurig hulpbehoevend is. Denk aan het zorgen voor een partner met kanker, een ouder met dementie of een kind met een ernstige chronische aandoening. De voorwaarden voor wie je mag verzorgen zijn dezelfde als bij kortdurend zorgverlof.
Per 12 maanden heb je recht op maximaal 6 keer het aantal uren dat je per week werkt. Concreet betekent dit:
|
Werkweek |
Maximaal langdurend zorgverlof per jaar |
|
24 uur |
144 uur (ongeveer 18 dagen) |
|
32 uur |
192 uur (ongeveer 24 dagen) |
|
36 uur |
216 uur (ongeveer 27 dagen) |
|
40 uur |
240 uur (ongeveer 30 dagen) |
Sinds 2024 kun je langdurend zorgverlof ook per uur opnemen. Je hoeft dus geen hele dagen op te nemen. Dit geeft mantelzorgers meer flexibiliteit om werk en zorg te combineren. Bijvoorbeeld: je werkt 's ochtends en zorgt 's middags.
Meestal is langdurend zorgverlof onbetaald. Alleen als jouw cao of arbeidsovereenkomst anders vermeldt, krijg je (gedeeltelijk) loon doorbetaald. Tijdens onbetaald langdurend zorgverlof bouw je ook geen pensioen op, tenzij jouw pensioenregeling dit anders regelt. Vraag dit na bij je werkgever of pensioenuitvoerder. Een volledig overzicht van de financiële gevolgen lees je op de pagina zorgverlof en je inkomen.
Langdurend zorgverlof is een veelgebruikte regeling voor mantelzorgers: mensen die structureel en onbetaald zorgen voor een naaste. Mantelzorg combineert een werknemer vaak met een baan. De WAZO geeft mantelzorgers het wettelijke recht om tijdelijk minder te werken zonder hun baan te verliezen. Zorgt jouw situatie voor vragen over wat je werkgever van jou mag verlangen? Lees dan meer over jouw rechten en plichten bij zorgverlof.
Meld kortdurend zorgverlof zo snel mogelijk bij je werkgever. Bij voorkeur vooraf, maar in acute situaties ook achteraf. Geef aan:
Vraag langdurend zorgverlof minimaal 2 weken van tevoren aan bij je werkgever. Dat kan mondeling, maar schriftelijk (per e-mail) is aan te raden. Vermeld:
Je werkgever mag aanvullende informatie vragen om te beoordelen of je recht hebt op zorgverlof. Dit heet de informatieverplichting. Denk aan een verklaring van een arts of specialist. Je hoeft geen medisch dossier te delen, maar je moet aannemelijk maken dat de zorg noodzakelijk is. Lees meer over wat je werkgever precies mag vragen op de pagina rechten en plichten bij zorgverlof.
Gaat het om een acute situatie van een paar dagen? Kies kortdurend zorgverlof. Gaat het om een langdurige zorgsituatie? Kies langdurend zorgverlof.
Kijk of jouw cao gunstigere afspraken bevat over duur of doorbetaling.
Vermenigvuldig je wekelijkse werkuren met 2 (kortdurend) of met 6 (langdurend).
Bij kortdurend verlof: zo snel mogelijk. Bij langdurend verlof: minimaal 2 weken van tevoren. Doe dit per e-mail.
Zorg voor een doktersverklaring of bewijs van een ziekenhuisafspraak. Je werkgever mag dit opvragen.
Dit is een veelgestelde vraag, want beide vormen van verlof lijken op elkaar.
|
Calamiteitenverlof |
Kortdurend zorgverlof |
Langdurend zorgverlof |
|
|
Duur |
Enkele uren tot 1 dag |
Max. 2x werkweek per jaar |
Max. 6x werkweek per jaar |
|
Betaling |
Meestal 100% |
Minimaal 70% |
Meestal onbetaald |
|
Situatie |
Plotselinge noodsituatie |
Acute zorgbehoefte (meerdere dagen) |
Langdurige zorgsituatie |
|
Aanvragen |
Direct melden |
Zo snel mogelijk |
Minimaal 2 weken van tevoren |
Concreet voorbeeld: Je kind wordt plotseling ziek op school en je moet het ophalen. Dat is een calamiteit: je neemt calamiteitenverlof. Blijft je kind meerdere dagen ziek thuis en ben jij de enige die kan zorgen? Dan gebruik je kortdurend zorgverlof.
Meer weten over de regels voor calamiteitenverlof? Lees de pagina calamiteitenverlof: jouw rechten.
Zorgverlof is niet de enige verlofvorm die werknemers in Nederland kunnen opnemen. Verwacht je dat je structureel minder wilt gaan werken vanwege de zorg voor een jong kind? Dan is ouderschapsverlof mogelijk een betere optie. Ouderschapsverlof is bedoeld voor de zorg voor kinderen tot 8 jaar en kent andere regels voor duur en doorbetaling.
Een compleet overzicht van verlofsoorten, van zwangerschapsverlof tot bijzonder verlof, vind je op de pagina verlof: overzicht en rechten.
Ook zonder cao heb je als werknemer recht op de wettelijke zorgverlofregeling uit de WAZO. De wet geldt voor alle werknemers in Nederland. Een cao kan alleen gunstiger -nooit ongunstiger - afwijken van de wet.
Ja, dat kan. Voorwaarde is dat je een sociale relatie hebt met die persoon en dat jij degene bent die de noodzakelijke zorg op dat moment moet geven. Meer over bijzondere situaties lees je op de pagina zorgverlof in bijzondere situaties.
Heeft je werkgever je zorgverlof geweigerd? Twijfel je of je recht hebt op doorbetaling? Of wil je weten wat er in jouw cao staat?
De juristen van Stichting Achmea Rechtsbijstand helpen je verder. Je kunt online een zaak melden of eerst advies vragen via onze hulptools.