Het coronavaccin op de werkvloer: dit zijn de regels

Nederland is gestart met het vaccineren tegen corona. Vaccineren is niet wettelijk verplicht. U heeft mogelijk vragen over vaccineren en uitvoering van uw werkzaamheden. In dit artikel leest u de regels rondom vaccineren en uw werk.
Voorbeeld
U werkt in een zorgcentrum met kwetsbare ouderen. Kan uw werkgever u verplichten om te vaccineren tegen corona? Zijn er gevolgen als u dat niet doet? En mag de werkgever u vragen of u gevaccineerd bent?

Uw werkgever kan u niet verplichten zich tegen corona te laten vaccineren

Er is geen vaccinatieplicht. U mag dus zelf kiezen of u een coronavaccin neemt. U heeft namelijk het grondrecht op onaantastbaarheid van het menselijk lichaam. U heeft daarbij ook het recht op bescherming van de persoonlijke levenssfeer. Als u het vaccin tegen corona weigert, kan dat wel gevolgen hebben voor de arbeidsrechtelijke relatie tussen u en uw werkgever, die in het uiterste geval kan leiden tot ontslag.

Uw werkgever kan u verbieden naar het werk te komen als u geen vaccin neemt

Een werkgever mag u onder bepaalde voorwaarden de toegang tot de werkplek weigeren als u niet bent gevaccineerd tegen corona, of geen vaccinatiebewijs wil laten zien. Hiervoor gelden de volgende regels:

  • Een vaccinatiebewijs moet effectief en noodzakelijk zijn voor het bereiken van de beoogde doelstelling.
  • Een vaccinatiebewijs moet proportioneel en de minst ingrijpende maatregel zijn om de beoogde doelstelling te bereiken.
  • Werkgevers moeten potentiële schadelijke gevolgen minimaliseren.
  • Het niet tonen van een vaccinatiebewijs mag niet leiden tot ongerechtvaardigde uitsluiting en discriminatie.
  • Werkgevers moeten zich houden aan de privacywetgeving.
  • Werkgevers moeten periodiek evalueren of de inzet van het vaccinatiebewijs nog voldoet aan de voorwaarden.

Werkt u bijvoorbeeld in een zorginstelling voor kwetsbare ouderen? Dan valt de belangenafweging mogelijk eerder in het voordeel van de werkgever uit. Als thuiswerken, overplaatsing naar een andere afdeling of een andere oplossing mogelijk is, kan de afweging anders uitpakken. 

Loon stopzetten of ontslag als u geen coronavaccin neemt mag niet

Drastische maatregelen, zoals het (tijdelijk) niet uitbetalen van loon of zelfs ontslag alleen omdat u zich niet laat vaccineren tegen corona, mogen niet. Er moet een zorgvuldige belangenafweging komen tussen uw belang en dat van uw werkgever. Misschien kan uw werkgever andere werkzaamheden voor u zoeken. Werkzaamheden waarbij het niet uitmaakt dat u niet bent gevaccineerd tegen corona. Bijvoorbeeld werk op een andere afdeling of thuiswerken. Als dat allemaal niet kan, dan zou uw werkgever na een laatste waarschuwing uw loon kunnen opschorten. Ontslag is altijd een laatste middel. Het is nog onduidelijk of een rechter deze maatregelen goedkeurt.

Vaccin geweigerd, toch corona? Ook dan moet de werkgever uw loon betalen

Ook als u corona oploopt nadat u vaccinatie heeft geweigerd, heeft u recht op loon tijdens ziekte. U bent namelijk niet met opzet ziek. U heeft het coronavaccin niet geweigerd met het doel om daardoor ziek te worden. Uw werkgever mag alleen uw loon stopzetten als u door opzet of grove schuld ziek bent.

Geen registratie en meldplicht voor corona vaccinatie

U bent niet verplicht uw werkgever te vertellen of u wel of niet gevaccineerd bent tegen corona. Uw werkgever mag hier ook niet naar vragen. Behalve als er een uitzondering komt vanwege de volksgezondheid. Dan moeten de Eerste en Tweede Kamer daar eerst wel een uitzonderingsregel voor maken. Volgens de Algemene Verordening Persoonsgegevens (AVG) mag een werkgever medische gegevens niet opslaan. De bedrijfsarts zou er wel naar mogen vragen, maar die heeft een medisch beroepsgeheim. De bedrijfsarts mag dit niet doorgeven aan uw werkgever.