Pensioen opbouwen bij arbeidsongeschiktheid

Veel mensen ontdekken pas bij pensionering een gat in hun pensioenopbouw. Soms door een periode van arbeidsongeschiktheid. Dat is zuur, want het was vaak te voorkomen. Arbeidsongeschiktheid betekent niet dat je pensioenopbouw automatisch stopt. Veel pensioenregelingen bieden ook bij een WIA-uitkering pensioenopbouw. Zonder dat je daar zelf premie voor betaalt. Dit heet premievrijstelling bij arbeidsongeschiktheid. Vraag altijd na bij je pensioenuitvoerder of dit voor jou is geregeld. In dit artikel lees je hoe premievrijstelling werkt. Je leest ook wat het verschil is tussen IVA en WGA. En wat je kunt doen als je te laat bent. Meer over pensioen en werk vind je op de overzichtspagina over pensioen en werk.

Laatst bijgewerkt: mei 2026 | Gecontroleerd door juristen van Stichting Achmea Rechtsbijstand

Pensioen van ziekmelding tot WIA

Vanaf je ziekmelding loopt je pensioenopbouw niet meteen gevaar. In de eerste 2 ziektejaren ben je nog gewoon in dienst. Jij en je werkgever betalen premie zoals altijd. Je bouwt pensioen op. Wel verandert er iets in die periode: je salaris. Werkgevers zijn verplicht minimaal 70% van je loon door te betalen. Een cao of contract regelt vaak meer. Lees meer over doorbetaling van loon bij ziekte. Houdt je werkgever toch loon in? Lees wanneer dat wel en niet mag: mag je werkgever loon inhouden als je ziek bent?

Doordat je salaris tijdens ziekte lager kan zijn, wordt je pensioenopbouw ook lager. Je bouwt immers pensioen op over je salaris. Wil je dat de opbouw toch op 100% blijft? Vraag dan bij je pensioenuitvoerder naar vrijwillige voortzetting. Je moet dit aanvragen binnen 9 maanden nadat je minder bent gaan verdienen. De premie betaal je dan zelf, tenzij anders is afgesproken in je (collectieve) arbeidsovereenkomst of pensioenreglement.

Na 104 weken beoordeelt het UWV of je recht hebt op een WIA-uitkering. Daarvoor moet je meer dan 35% arbeidsongeschikt zijn. Kom je daarvoor in aanmerking? Dan stopt je werkgever met betalen. En daarmee ook de premiebetaling voor je pensioen. Dat is het moment waarop premievrijstelling in beeld wordt. Veel regelingen kennen een regeling waarbij de pensioenuitvoerder de premie overneemt. Ga er niet van uit dat dit automatisch gaat. Neem hiervoor contact op met je pensioenuitvoerder.

Wat is premievrijstelling?

Premievrijstelling betekent dat je pensioenuitvoerder de premie voor jou betaalt. Je bouwt ouderdomspensioen op over je salaris van vóór je 1e ziektedag, tenzij in het pensioenreglement iets anders staat. Maar je hoeft er zelf niets voor te betalen. Kortom: de opbouw loopt door, maar de rekening gaat naar de pensioenuitvoerder. Hoe hoog die opbouw is, hangt af van je arbeidsongeschiktheidspercentage. In de regel geldt: hoe hoger het percentage, hoe groter het deel van de opbouw dat doorloopt. Om in aanmerking te komen moet je op je eerste ziektedag deelnemer zijn geweest in de pensioenregeling. Bij sommige pensioenuitvoerders moet je ook op het moment van WIA-toekenning nog in dienst zijn. Check bij je pensioenuitvoerder wat voor jouw regeling geldt. Heeft je werkgever geen pensioenregeling? Dan heb je geen recht op premievrijstelling. Dat is wettelijk niet verplicht geregeld.

IVA of WGA: maakt het verschil voor je pensioen?

De WIA kent 2 uitkeringen. Welke je krijgt, heeft gevolgen voor de premievrijstelling.

1. Een IVA-uitkering (Inkomensvoorziening volledig arbeidsongeschikten) krijg je als je volledig en blijvend arbeidsongeschikt bent. Je kunt niet meer werken en herstel wordt niet verwacht. De uitkering bedraagt 75% van je dagloon. Biedt jouw pensioenregeling premievrije voortzetting? Dan bouw je bij IVA premievrij op tot je AOW-leeftijd.
2. Een WGA-uitkering (Werkhervatting gedeeltelijk arbeidsgeschikten) is voor mensen die nog gedeeltelijk kunnen werken. Of voor mensen die tijdelijk volledig arbeidsongeschikt zijn. De WGA kent een loongerelateerde fase en daarna een vervolguitkering of loonaanvullingsuitkering.

Bij beide uitkeringen kun je recht hebben op premievrijstelling. Het verschil zit vaak in voor welk percentage het recht op premievrijstelling geldt. In de meeste gevallen is je pensioenopbouw tijdens een WIA-uitkering lager. Ook tijdens een WIA-uitkering kun je vaak de opbouw verhogen door zelf premie in te leggen. Dit kan door vrijwillige voortzetting. Neem contact op met jouw pensioenuitvoerder om de mogelijkheden te bespreken.

Hoe je de premievrijstelling aanvraagt

Zodra je WIA-beschikking binnen is, neem je contact op met je pensioenuitvoerder. Dat kan je pensioenfonds zijn of een verzekeraar. Je vindt de gegevens op je pensioenoverzicht of via mijnpensioenoverzicht.nl.

Stuur een kopie van je WIA-beschikking mee. Vraag schriftelijk om premievrije voortzetting van je pensioenopbouw. Je pensioenuitvoerder bevestigt of de aanvraag is goedgekeurd. En vanaf welke datum de premievrijstelling ingaat.

Het UWV stuurt automatisch een melding aan de pensioenuitvoerder bij een WIA-toekenning. De aanvraag zelf blijft jouw verantwoordelijkheid. Kijk in je pensioenreglement welke aanvraagtermijn geldt. Die loopt uiteen van enkele maanden tot een jaar. Wacht hier niet mee.

Te laat: kan het nog worden hersteld?

Vraag je te laat aan? Dan kan er een probleem ontstaan met je pensioenopbouw. Bijvoorbeeld omdat de pensioenuitvoerder niet met terugwerkende kracht pensioenopbouw toekent. Neem in dat geval contact op met Stichting Achmea rechtsbijstand. Onze juristen adviseren je graag over de stappen die je kunt nemen.

Partnerpensioen: ook dat loopt door

Premievrijstelling gaat niet alleen over je eigen ouderdomspensioen. In de meeste pensioenregelingen bouw je ook partner- en wezenpensioen op. Je partner en kinderen blijven dan gedekt, ook als je arbeidsongeschikt bent.

De Wet toekomst pensioenen (Wtp) is per 1 juli 2023 van kracht. Onder die wet veranderen de regels voor partnerpensioen. Het partnerpensioen vóór pensioendatum wordt voortaan op risicobasis verzekerd. Dat betekent: er is geen spaarpotje. De verzekering keert alleen uit als je overlijdt terwijl je nog deelneemt aan de pensioenregeling. In de nieuwe regelingen bedraagt het partnerpensioen maximaal 50% van het pensioengevend salaris. Alle pensioenregelingen moeten uiterlijk op 1 januari 2028 over zijn naar het nieuwe stelsel. Check het pensioenreglement Wat geldt in jouw regeling, staat in het pensioenreglement van je fonds of verzekeraar. Het pensioenreglement is leidend voor jouw pensioenaanspraken en -rechten.

Arbeidsongeschiktheidspensioen, WIA-excedent en WGA-hiaat

Naast premievrijstelling kennen sommige regelingen aanvullende producten. Die staan los van je reguliere pensioenopbouw. Aanvullende producten hoeven niet bij dezelfde pensioenuitvoerder te zitten.

• Het arbeidsongeschiktheidspensioen (AOP) is een maandelijkse uitkering bovenop je WIA-uitkering. Je ontvangt die zolang je arbeidsongeschikt bent en de AOW-leeftijd nog niet hebt bereikt. Het tast je opgebouwde ouderdomspensioen niet aan. Het zijn 2 aparte potjes.
• Het WIA-excedentpensioen is relevant als je meer verdiende dan het maximale sv-loon. In 2026 ligt dat maximum op € 79.409 bruto (bron: UWV). De WIA-uitkering van het UWV wordt berekend over maximaal dat bedrag. Verdien je meer? Dan compenseert het excedentpensioen het inkomensverlies daarboven.
• De WGA-hiaatverzekering is bedoeld voor het inkomensverlies bij de overgang naar de vervolguitkering of loonaanvullingsuitkering. Dat verschil kan flink zijn. Deze verzekering compenseert dat.

Kijk in je arbeidsovereenkomst of het pensioenreglement of je recht hebt op deze aanvullingen. Check ook je loonstrook of mijnpensioenoverzicht.nl.

Geen pensioenregeling via je werkgever

Heeft je werkgever geen pensioenregeling? Dan heb je geen recht op premievrijstelling. Dat is wettelijk niet geregeld. Je AOW opbouw gaat gewoon door zolang je in Nederland woont. Bouw je zelf pensioen op via een lijfrente of bankspaarrekening? Controleer de polisvoorwaarden op een premievrijstellingsclausule. Twijfel je of jouw werkgever een regeling heeft? Kijk op mijnpensioenoverzicht.nl of vraag het na bij je HR-afdeling.

De nieuwe pensioenwet en wat die betekent bij arbeidsongeschiktheid

Nederland stapt over op een nieuw pensioenstelsel. De Wet toekomst pensioenen (Wtp) is op 1 juli 2023 in werking getreden. Per 1 januari 2026 is meer dan de helft van de deelnemers al over. De rest volgt uiterlijk op 1 januari 2028.

De premievrijstelling bij arbeidsongeschiktheid blijft bestaan in het nieuwe stelsel. Wat wél verandert: je pensioen staat niet meer vast. Je bouwt een persoonlijk pensioenvermogen op. Dat vermogen beweegt mee met de beleggingsresultaten. Gaat het goed? Dan stijgt je pensioen. Gaat het minder goed? Dan kan het ook dalen.
Het arbeidsongeschiktheidspensioen wordt een wisselende uitkering. Geen vaste aanvulling meer. Dat maakt de planning ingewikkelder voor mensen met een WIA-uitkering. Ontvang je al premievrije opbouw? Dan informeert je pensioenuitvoerder je over de overgang. Heb je nog niets gehoord en is jouw fonds al overgegaan? Neem dan zelf contact op. Misschien kom jij door de overgang in aanmerking voor compensatie door de pensioenuitvoerder. Neem contact op met jouw pensioenuitvoerder om dit te controleren.