Gepest op het werk: wat kun je doen?

Word je gepest op je werk? Dan sta je niet alleen. Onderzoek van Stichting Pesten op de Werkvloer laat zien dat ongeveer een kwart van alle werknemers weleens te maken krijgt met roddelen, uitsluiting of andere vormen van pestgedrag. Pesten kan leiden tot stress, verminderd functioneren en in ernstige gevallen zelfs tot een burn-out.

Je werkgever is wettelijk verplicht maatregelen te nemen om pesten te voorkomen en meldingen van pestgedrag serieus te onderzoeken en aan te pakken. Daarnaast weten veel werknemers niet welke stappen ze kunnen zetten of welke rechten ze hebben. Lees wat pesten op de werkvloer inhoudt, wat je van je werkgever mag verwachten en welke acties je zelf kunt ondernemen. Je hebt recht op een veilige werkomgeving, en er zijn duidelijke stappen die je kunt volgen om het pesten te stoppen.

Laatst bijgewerkt: juli 2026 | Gecontroleerd door juristen van Stichting Achmea Rechtsbijstand

Wat is pesten op de werkvloer?

Pesten op de werkvloer is herhaald, intimiderend gedrag van 1 of meer collega's of leidinggevenden, gericht tegen jou of een groep collega's. Je kunt jezelf tegen dit gedrag niet of nauwelijks verdedigen. Een belangrijk kenmerk is herhaling: 1 vervelende opmerking is meestal geen pesten, structureel gedrag wel.

Vormen van pestgedrag

• Verbaal pesten: schelden, roddelen, beledigen of iemand publiekelijk belachelijk maken.
• Sociaal pesten: iemand buitensluiten, negeren of stelselmatig niet uitnodigen voor overleg of uitjes.
• Non-verbaal pesten: afwijzende blikken, zuchten of demonstratief gedrag.
• Digitaal pesten: kwetsende berichten via e-mail, WhatsApp of sociale media, of buitensluiting in groepschats.
• Pesten op afstand: ook bij thuiswerken kan pestgedrag plaatsvinden, bijvoorbeeld door iemand structureel te negeren in videogesprekken.

Wanneer is iets pesten en wanneer een conflict?

Niet elk vervelend voorval is pesten. Een éénmalige ruzie of meningsverschil valt onder een arbeidsconflict. Pas bij herhaald, structureel gedrag waartegen jij je moeilijk kunt verweren, spreken we van pesten. Dit onderscheid is belangrijk, want de aanpak verschilt. Een arbeidsconflict los je vaak op met een goed gesprek en pesten vraagt om een zakelijkere aanpak via je werkgever.

Wat mag je van je werkgever verwachten?

Je werkgever heeft een wettelijke zorgplicht voor de veiligheid op de werkvloer. Dit staat in de Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet) en het Arbeidsomstandighedenbesluit. Onder de wet valt pesten onder psychosociale arbeidsbelasting, net als werkdruk en ongewenst gedrag.

De wet noemt niet letterlijk dat pesten verboden is. Toch geldt: goed werkgeverschap verplicht je werkgever om pestgedrag aan te pakken zodra hij hiervan weet heeft. Belangrijk om te weten: dit betekent dat je werkgever niet kan wegkijken als jij het pesten meldt.

Wat moet je werkgever verplicht doen?

• Beleid opstellen tegen pesten, gebaseerd op de Risico-inventarisatie & -evaluatie (RI&E).
• Signalen van pestgedrag serieus onderzoeken.
• Passende maatregelen nemen. Denk aan een gesprek, mediation of sancties tegen de pester.
• Zorgen dat jij als melder niet alsnog benadeeld wordt.

Doet je werkgever dit niet? Dan kan de Nederlandse Arbeidsinspectie een waarschuwing of boete opleggen.

Wat kun je zelf doen tegen pesten op het werk?

Dit stappenplan helpt je om gestructureerd te reageren op pestgedrag.

1. Spreek de pester aan: Vertel duidelijk wat het gedrag met je doet, als dit voor jou veilig voelt. Soms is de pester zich niet bewust van de impact.
2. Houd een logboek bij: Noteer per incident de datum, wat er gebeurde en wie erbij aanwezig waren. Dit is belangrijk bewijs, ook als je later een klacht indient.
3. Ga in gesprek met je leidinggevende: Bereid dit gesprek voor met concrete voorbeelden uit je logboek. Vraag ook naar het pestbeleid van de organisatie.
4. Schakel een vertrouwenspersoon in: Is je leidinggevende niet behulpzaam of is die zelf de pester? Dan kun je terecht bij de vertrouwenspersoon, de ondernemingsraad of de klachtencommissie.
5. Raadpleeg de bedrijfsarts: Functioneer je niet meer goed door het pesten of ben je hierdoor ziek geworden? De bedrijfsarts kan adviseren over vervolgstappen zoals mediation of een time-out.
6. Overweeg mediation: Een onafhankelijke mediator begeleidt het gesprek tussen jou en de pester om samen tot een oplossing te komen.
7. Meld het bij de Nederlandse Arbeidsinspectie: Onderneemt je werkgever ondanks meldingen niets? Dan kun je een melding maken bij de Nederlandse Arbeidsinspectie. Houd hier rekening mee: de Arbeidsinspectie behandelt geen individuele arbeidsconflicten, maar kan wel onderzoeken of de werkgever voldoende beleid voert tegen psychosociale arbeidsbelasting zoals pesten.
8. Schakel juridische hulp in: Blijft de situatie onopgelost en lijd je hierdoor schade? Dan kan een jurist beoordelen of je werkgever aansprakelijk is.

Kun je je ziekmelden door pesten?

Ja, dat kan. Maar het is niet altijd de beste eerste stap. 

Wanneer wel ziekmelden door pesten

Pesten kan leiden tot stress, overspannenheid of een burn-out. In dat geval ben je terecht ziek en helpt de bedrijfsarts je verder. 

Wanneer niet ziekmelden door pesten

Gaat het om een arbeidsconflict zonder medische klachten? Dan kan de bedrijfsarts oordelen dat je niet ziek bent, maar dat er sprake is van een conflict dat opgelost moet worden. 

Meld je je dan toch ziek? Als de bedrijfsarts oordeelt dat geen sprake is van arbeidsongeschiktheid maar van een arbeidsconflict. Dan kan het gevolgen hebben voor je loon als je zonder geldige reden niet werkt.

Belangrijk om te weten: ziekmelden lost het onderliggende probleem niet op. Bespreek altijd eerst met de bedrijfsarts of arbo-arts wat er speelt. Zo kunnen de juiste vervolgstappen genomen worden.

Lees hier meer over arbeid en ziekte.

Is pesten op het werk strafbaar?

Pesten zelf staat niet als aparte overtreding in het Wetboek van Strafrecht. Maar bepaalde vormen van pesten kunnen wel strafbaar zijn. Bijvoorbeeld als het gedrag overgaat in bedreiging, discriminatie, stalking of mishandeling. In die gevallen kun je aangifte doen bij de politie.

Daarnaast kan je werkgever aansprakelijk worden gesteld als hij niet ingrijpt bij structureel pestgedrag en jij hierdoor schade lijdt. Bijvoorbeeld in de vorm van gezondheidsklachten of gemiste inkomsten.

Wat als je leidinggevende de pester is of niets doet?

Is je leidinggevende zelf verantwoordelijk voor het pestgedrag, of onderneemt die geen actie na jouw melding? Meld het dan bij een hogere leidinggevende, HR of de vertrouwenspersoon. Is die er niet? Dan kun je rechtstreeks contact opnemen met de ondernemingsraad, de bedrijfsarts of de Nederlandse Arbeidsinspectie. Belangrijk: blijf ook in deze situatie schriftelijk communiceren en je logboek bijhouden. Dit bewijs is essentieel als de zaak uiteindelijk bij de rechter komt.

Kun je schadevergoeding krijgen voor pesten op het werk?

Soms wel. Een werkgever kan aansprakelijk zijn wanneer hij onvoldoende maatregelen heeft genomen om pestgedrag te voorkomen of te beëindigen. Denk hierbij aan bijvoorbeeld gezondheidsschade door een burn-out. 

Jij moet het bewijs leveren

Vanuit juridisch oogpunt moet jij als werknemer bewijzen dat je (psychische en/of lichamelijke) klachten hebt die zijn ontstaan tijdens of door de uitvoering van de werkzaamheden. In Nederland ligt de lat hoog om dit te kunnen bewijzen. Daarnaast moet de werkgever aantonen dat hij aan de zorgplicht heeft voldaan. Goede, schriftelijke documentatie van het pestgedrag is daarom onmisbaar.

Leidt het pesten uiteindelijk tot ontslag en kan je werkgever een verwijt worden gemaakt? 

Dan kun je mogelijk aanspraak maken op een aanvullende vergoeding bovenop de transitievergoeding. Dit wordt door een rechter overigens niet snel aangenomen. Het moet dan echt gaan om ernstige verwijtbaarheid aan de kant van de werkgever.

Kan pesten leiden tot ontslag?

Pesten kan in 2 richtingen tot ontslag leiden: 

• Een werknemer die zich structureel schuldig maakt aan pestgedrag en waarschuwingen negeert, kan door de werkgever worden ontslagen, in ernstige gevallen zelfs op staande voet. 
• De werkgever wil jou ontslaan zonder het pestgedrag serieus te hebben aangepakt? Dan handelt hij mogelijk niet volgens de normen van goed werkgeverschap. Dit kan gevolgen hebben voor de ontslagprocedure en jouw recht op een vergoeding.

Belangrijk om te weten: neem zelf geen ontslag naar aanleiding van pesten. Je verliest dan vaak het recht op een WW-uitkering en een eventuele vergoeding. Bespreek eerst je mogelijkheden met een jurist.

Lees hier meer over arbeidsvoorwaarden.