Ruim 14% meer conflicten bij koop en verkoop woningen door oververhitte woningmarkt

De conflicten gaan bijvoorbeeld over verborgen gebreken aan woningen en de vaak onverwachte kosten die daarmee gepaard gaan. Daarnaast komen geschillen over een financieringsvoorbehoud geregeld voor. Er ontstaan bijvoorbeeld discussies wanneer zo'n voorbehoud ontbreekt of de benodigde stukken worden niet op tijd aangeleverd bij de hypotheekadviseur, waardoor er niet tijdig een beroep kan worden gedaan op het voorbehoud. Volgens Stichting Achmea Rechtsbijstand hangt de toename nauw samen met de aanhoudende krapte op de woningmarkt. Dit zet kopers onder druk, waardoor zij vaker afzien van belangrijke contractuele voorbehouden. Met een groter risico op juridische problemen als gevolg.

Snelle beslissingen en beperkte zekerheden leiden tot meer geschillen

Stichting Achmea Rechtsbijstand ziet dat er veel druk ligt bij kopers door de huidige marktomstandigheden. “Door de grote concurrentie op de huizenmarkt voelen veel kopers zich gedwongen om snel beslissingen te nemen. Het komt regelmatig voor dat kopers al na één bezichtiging een bod uitbrengen, uit angst om achter het net te vissen. Daardoor zijn zij sneller geneigd risico’s te accepteren, zonder de mogelijke gevolgen goed te overzien. Wanneer een woning slechts één keer wordt bekeken, is de kans groter dat kopers een onvolledig beeld hebben van de staat van de woning en bijvoorbeeld gebreken over het hoofd zien. Ook starters lopen extra risico’s. Zij hebben minder inzicht in hun rechten en plichten, beschikken vaak over een kleinere financiële buffer en willen graag een woning bemachtigen”, zegt Eva Jongenelen, gespecialiseerd jurist van Stichting Achmea Rechtsbijstand.

Wat de conflicten over de koop en verkoop van een woning extra ingewikkeld maakt, is dat ze vaak pas ontstaan op een moment dat het niet meer mogelijk is om eerder gemaakte afspraken te herzien. Is de koopovereenkomst eenmaal getekend of de woning al overgedragen? Dan zitten partijen vast aan eerder gemaakte afspraken, met soms grote financiële gevolgen. Kopers en verkopers kunnen dan tegenover elkaar komen te staan, ieder met een eigen lezing van wat is afgesproken en wie waarvoor verantwoordelijk is. Eerder gemaakte afspraken blijken achteraf vaak ongunstig uit te pakken. Dat zorgt niet alleen voor juridische discussies, maar ook voor veel spanning, onzekerheid en stress. Procedures kunnen lang duren en de kosten lopen snel op. Dat maakt de noodzaak van het vinden van een gezamenlijke oplossing des te groter, stelt Stichting Achmea Rechtsbijstand.

Goede voorbereiding verkleint risico op juridische geschillen

Door tijdig advies in te winnen en duidelijke afspraken te maken, kun je veel geschillen voorkomen, benadrukt Jongenelen. “Voor kopers is het belangrijk om al tijdens de eerste bezichtiging aandacht te hebben voor de staat van de woning en – indien nodig – deze te laten beoordelen. Daarnaast is het verstandig vooraf te controleren of een bouwkundige keuring binnen de wettelijke bedenktijd van 3 dagen kan worden uitgevoerd. Als er gebreken naar voren komen, kunnen kopers de koop tijdens de bedenktijd namelijk zonder opgave van redenen ontbinden. Verder moet aan de meeste woningen nog wel iets gebeuren. Het is daarom verstandig een financiële buffer achter de hand te hebben en niet al je spaargeld in de aankoop te steken. Ook een bod met voorbehoud biedt bescherming, maar kan de kans verkleinen dat een bod wordt geaccepteerd. Het is daarom belangrijk een goed beeld te hebben van de financieringsmogelijkheden en alle stukken op tijd bij de hypotheekadviseur of -verstrekker aan te leveren. Uiteraard is het heel belangrijk om het koopcontract zorgvuldig te lezen, met extra aandacht voor het uitsluiten van aansprakelijkheid bijvoorbeeld met een ouderdomsclausule, omdat de financiële gevolgen soms volledig voor de rekening van de koper komen. Gelukkig zijn veel geschillen in goed overleg op te lossen. Probeer problemen tijdig te bespreken en samen naar een oplossing te zoeken, zodat langdurige en stressvolle procedures kunnen worden voorkomen.”