Steeds meer Nederlanders installeren een warmtepomp of airconditioning. Dat is goed voor het klimaat, maar kan overlast geven voor omwonenden. Het zoemen of brommen van een buitenunit verstoort slaap en veroorzaakt irritaties. Het aantal mensen dat last heeft van de warmtepomp of airco van de buren neemt helaas ook toe. Bij Stichting Achmea Rechtsbijstand zien juristen deze meldingen steeds vaker binnenkomen. Er zijn duidelijke wettelijke normen voor hoeveel geluid zo'n installatie mag maken. En er zijn concrete stappen die je kunt zetten. In dit artikel lees je welke geluidsnormen gelden en wat je rechten zijn. Van een goed gesprek tot juridische stappen: wij zetten het overzichtelijk voor je op een rij.
Laatst bijgewerkt: april 2026 | Gecontroleerd door juristen van Stichting Achmea Rechtsbijstand
Een warmtepomp of airco met buitenunit mag op de erfgrens maximaal 45 dB(A) produceren overdag en 40 dB(A) 's nachts. Dit staat in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl), van kracht sinds 1 januari 2024. Heb je last van de installatie van je buren? Begin altijd met een gesprek. Kom je er samen niet uit, schakel dan een buurtbemiddelaar of mediation in. Helpt ook dat niet? Dan kun je een melding doen bij de gemeente. Als alle voorgaande stappen niets opleveren kun je als laatste en uiterste stap naar de rechter stappen.
Sinds 1 april 2021 gelden in Nederland vaste geluidsnormen voor warmtepompen en airco's met een buitenunit. Per 1 januari 2024 zijn deze normen opgenomen in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Dit besluit maakt onderdeel uit van de Omgevingswet.
De normen zijn:
Het geluid wordt gemeten op de erfgrens van het naastgelegen perceel. De normen gelden voor nieuwbouw en bestaande woningen, zolang de installatie op of na 1 april 2021 is geplaatst.
De geluidsnorm uit het Bbl geldt voor installaties geplaatst na 1 april 2021. Voor oudere installaties geldt de norm niet rechtstreeks. Toch kun je ook dan actie ondernemen. Via het burenrecht (artikel 5:37 van het Burgerlijk Wetboek) kun je onrechtmatige hinder aanvechten, ook zonder formele normoverschrijding. De bewijslast ligt wel bij de eiser. Kosten voor een geluidmeting moet je zelf betalen, ook als je de geluidsoverlast op je rechtsbijstandverzekering meldt. Als blijkt dat er inderdaad sprake is van onrechtmatige hinder, worden deze kosten vergoed.
Ter vergelijking: 40 dB(A) is vergelijkbaar met zacht gefluister of een rustige slaapkamer. Een normaal gesprek is ongeveer 60 dB(A). De meeste buitenunits produceren op 1 meter afstand tussen de 42 en 55 dB(A). Goede plaatsing en isolatie zijn daarom onmisbaar om aan de norm te voldoen.
Er zijn 4 stappen die je kunt zetten. Doorloop ze in deze volgorde:
Begin altijd met een gesprek. Je buren weten misschien niet dat hun installatie zoveel geluid maakt. Kies een rustig moment en bereid je goed voor. Leg uit wat je ervaart en geef aan wanneer je er het meest last van hebt. Lees ook onze pagina Buren aanspreken op overlast voor concrete tips over hoe je zo'n gesprek voert. Concrete oplossingen die je kunt bespreken:
Blijf respectvol. Een kleine aanpassing lost het probleem vaak al grotendeels op.
Kom je er samen niet uit? Schakel dan een buurtbemiddelaar of mediator in. Een buurtbemiddelaar helpt beide partijen het gesprek te voeren en samen tot een oplossing te komen. In de meeste gemeenten is buurtbemiddeling gratis beschikbaar. Via de website van jouw gemeente vind je een bemiddelaar bij jou in de buurt. Meer algemene tips om burenoverlast op te lossen lees je op onze pagina: 5 tips om burenoverlast op te lossen.
De juristen en advocaten bij Stichting Achmea Rechtsbijstand hebben veel ervaring in het vinden van een duurzame oplossing in dit soort situaties. Mediation is vaak sneller en goedkoper dan een rechtszaak. Bovendien vergroot het de kans om de relatie met je buren prettig te houden.
Lees meer over mediation via Achmea Rechtsbijstand
Helpt een gesprek met de buren niet en kom je er ook met mediation of bemiddeling niet uit? Dan kun je een verzoek tot handhaving indienen bij je gemeente. De gemeente kan een geluidsmeting laten uitvoeren. Soms vergoedt de gemeente de onderzoekskosten. Als de meting aantoont dat de warmtepomp of airco de norm overschrijdt, kan de gemeente bijvoorbeeld:
Let op: een verzoek tot handhaving kan grote gevolgen hebben voor de relatie met je buren. Zet deze stap dus pas als eerdere stappen niets hebben opgeleverd.
Als laatste en uiterste stap kun je je probleem voorleggen aan de rechter. Je moet dan aantonen dat de geluidsoverlast onrechtmatig is. Dit doe je op basis van artikel 5:37 van het Burgerlijk Wetboek (BW), dat eigenaren verbiedt om buren onrechtmatige hinder te bezorgen. Houd daarbij rekening met het volgende:
Naar de rechter stappen kun je in een geval als dit niet zelf doen. Bovendien moet je eerst voorgaande stappen hebben doorlopen. Schakel hiervoor een jurist in.
Heb je een rechtsbijstandsverzekering? Dan kunnen de juristen van Stichting Achmea Rechtsbijstand je bij deze stappen begeleiden.
3 wettelijke grondslagen zijn van belang bij dit onderwerp:
Ja, in sommige gevallen kun je schadevergoeding eisen. Dit kan als je kunt aantonen dat:
De hoogte van de schadevergoeding hangt af van de ernst en de duur van de hinder. Bij ernstige gezondheidsklachten - zoals chronische slaapproblemen of aanhoudende stress - kun je ook aanspraak maken op smartengeld. Het aantonen van dit soort schade is doorgaans lastig en komt slechts zelden voor. Voor het vorderen van schadevergoeding is juridische hulp noodzakelijk.
Wil je zelf een warmtepomp of airco plaatsen? Dan is het slim om overlast voor je buren te voorkomen. Zo voorkom je conflicten én zorg je dat je installatie aan de wet voldoet.
De Nederlandse overheid heeft een rekentool beschikbaar gesteld. Daarmee kun je berekenen hoeveel geluid jouw installatie op de erfgrens produceert, vóórdat je de installateur inschakelt.
Download de voorbeeldbrief en pas hem aan naar jouw situatie.