Overstappen van zorgverzekering: dit zijn je rechten

Elk jaar rond half november krijg je de nieuwe zorgpremie te horen. Vaak valt die hoger uit dan je nu betaalt. Dan ga je vergelijken: kun je goedkoper uit zijn bij een andere zorgverzekeraar?

Overstappen klinkt simpel, maar roept vaak vragen op. Mag je zorgverzekeraar je weigeren? En wat gebeurt er met je aanvullende verzekering als je overstapt? We leggen uit wat je rechten zijn bij het overstappen van zorgverzekering. En je leest wanneer je mag overstappen, wat de acceptatieplicht inhoudt, en waar je op moet letten bij je aanvullende verzekering en polistype.

Laatst bijgewerkt: september 2026 | Gecontroleerd door juristen van Stichting Achmea Rechtsbijstand

Wanneer kun je overstappen van zorgverzekering?

Je kunt elk jaar per 1 januari overstappen naar een andere zorgverzekeraar. De officiële overstapperiode loopt van medio november tot en met 31 december. In deze weken maken alle zorgverzekeraars hun nieuwe premies en polisvoorwaarden bekend.

Verzekeraars moeten hun premies voor de basisverzekering rond half november bekendmaken. Je hebt dan tot en met 31 december (23:59 uur) de tijd om over te stappen.

Buiten de overstapperiode kun je meestal niet wisselen

Er zijn een paar wettelijke uitzonderingen, bijvoorbeeld:

• als je verhuist naar het buitenland;
• als je zorgverzekeraar zijn vergunning verliest;
• als de verzekeraar de premie of voorwaarden tijdens het jaar in jouw nadeel wijzigt.

De opzeg-truc: eerst opzeggen, later kiezen

Twijfel je nog over je nieuwe verzekeraar? Dan kun je je huidige zorgverzekering uiterlijk 31 december zelf schriftelijk of digitaal opzeggen. Je hebt daarna tot en met 31 januari de tijd om een nieuwe polis te kiezen. Je nieuwe verzekering gaat dan met terugwerkende kracht in per 1 januari. Zo loop je geen dekking mis, ook al kies je pas in januari.

De basisverzekering: acceptatieplicht

Voor de basisverzekering geldt de acceptatieplicht. Dit staat in de Zorgverzekeringswet (Zvw). Een zorgverzekeraar moet iedereen accepteren die in zijn werkgebied woont, ongeacht leeftijd, geslacht of gezondheidstoestand. Ook als je al zorg nodig hebt op het moment van aanvragen, moet de verzekeraar je accepteren.

Uitzondering om toch te weigeren

Heeft een verzekeraar jouw zorgverzekering of een andere verzekering eerder beëindigd wegens bijvoorbeeld fraude of wanbetaling onder specifieke voorwaarden? Dan mag dezelfde verzekeraar je de eerstvolgende 5 jaar weigeren. Andere verzekeraars blijven wel verplicht je te accepteren.

Belangrijk om te weten: heb je op dit moment een betalingsachterstand of een betalingsregeling bij je huidige zorgverzekeraar? Dan kun je meestal niet overstappen. Dit hangt samen met de wanbetalersregeling die het CAK (Centraal Administratie Kantoor) uitvoert voor mensen met een langdurige premieschuld.

Mag je zorgverzekeraar je aanvullende verzekering weigeren?

Ja, dat mag. In tegenstelling tot de basisverzekering is een aanvullende verzekering niet wettelijk verplicht. Daarom geldt er geen acceptatieplicht. Een zorgverzekeraar mag zelf bepalen wie die als klant accepteert voor de aanvullende verzekering.

Een verzekeraar mag je aanvraag weigeren bij:

• een openstaande schuld bij die verzekeraar;
• een verwacht hoog zorggebruik het komende jaar;
• het niet voldoen aan een gezondheidsverklaring, als die wordt gevraagd.

Krijg je te maken met een afwijzing? 

Lees hier wat je kunt doen als je wordt afgewezen voor een aanvullende zorgverzekering.

Hoe stap je over naar een andere zorgverzekering?

1. Vergelijk premies en voorwaarden: kijk niet alleen naar de premie, maar ook naar het polistype en de vergoedingen.
2. Check eerst je aanvullende verzekering: vraag bij de nieuwe verzekeraar na of die je aanvullende verzekering accepteert, voordat je iets opzegt.
3. Sluit de nieuwe basisverzekering af vóór 31 december: de nieuwe verzekeraar regelt dan via de overstapservice automatisch de opzegging van je oude basisverzekering. Let op: de overstapservice geldt alleen voor de basisverzekering.
4. Wacht met opzeggen van je aanvullende verzekering tot je een bevestiging hebt: zo voorkom je dat je zonder aanvullende dekking komt te zitten.
5. Controleer de bevestiging van je nieuwe verzekeraar zodra je die ontvangt: bewaar deze bevestiging goed.

Welke soorten basisverzekering zijn er?

De inhoud van de basisverzekering is bij elke verzekeraar wettelijk gelijk. Het polistype bepaalt wel hoeveel keuzevrijheid je hebt in zorgverlener.

• Naturapolis: je zorg wordt vergoed via een arts of behandelaar met wie je verzekeraar een contract heeft. Ga je naar een niet-gecontracteerde zorgverlener? Dan betaal je een deel zelf. Dit is meestal de goedkoopste polis.
• Restitutiepolis: je hebt volledige keuzevrijheid in zorgverlener. Een restitutiepolis zonder beperkingen komt weinig meer voor en is vaak de duurste optie.
• Combinatiepolis: dit is een mix van natura en restitutie en de meest gekozen polis. Een lagere premie bij een andere verzekeraar kan dus minder keuzevrijheid betekenen dan je nu gewend bent.

Wat als je een betalingsachterstand hebt?

Je zorgverzekeraar mag jouw verzekering pas beëindigen als er aantal stappen zijn doorlopen:

1. Betalingsherinnering met een betaaltermijn van 14 dagen.
2. Aanmaning waarin een betalingsregeling wordt aangeboden.
3. Opnieuw een aanmaning (eventueel zijn aanvullende verzekeringen dan al afgesloten).
4. Laatste aanmaning met de waarschuwing dat bij uitblijven van betaling aanmelding als wanbetaler bij het CAK volgt.
5. Aanmelding bij het CAK.

Belangrijk om te weten: zolang je een betalingsregeling of -achterstand hebt, kun je in de praktijk niet overstappen naar een andere zorgverzekeraar.